FAQ items aan het laden...
Mondzorgprofessionals
Digitale scholing2020-05-28T14:14:42+00:00
Onderwerpen

GERIATRISCHE MONDZORG

In onderstaande video’s geeft tandarts-geriatrie dr. Claar Wierink een presentatie over medische aspecten van mondgezondheid bij kwetsbare ouderen en belangrijke aandachtspunten in de zorg en behandeling. Daarnaast is het mogelijk om extra scholingsmateriaal te bekijken met o.a. video’s over de medische aspecten mondgezondheid.

Het scholingsmateriaal kan vrij gebruikt worden voor in de praktijk. Voor het aanvragen van extra materiaal (zoals extra Poetsboeken, folders en poster) of vragen over het geven van een training, kunt u contact opnemen met contact@demondnietvergeten.nl.

EXTRTA MATERIAAL

Aanvullend op de digitale scholing kan het scholingsmateriaal van de Thuiszorgmedewerkers en de Huisartsen & Casemanagers bekeken worden.

Scholing van de Thuiszorgmedewerkers:

In ‘Alles over een gezonde mond’  staat uitleg over het hoe en waarom van een goede mondverzorging. Bij sommige thema’s staat er ook een film.

Alles over de gezonde mond

Een gezonde en frisse mond is belangrijk voor de gezondheid en het levensgeluk. Op de eerste plaats is een gezonde en frisse mond belangrijk om goed te kunnen eten, praten en lachen, en ook om dichtbij anderen te kunnen zijn.

Een slechte mondgezondheid vergroot daarnaast het risico op longontsteking en op hart- en vaatziekten. Bij mensen met suikerziekte kan een slechte mondgezondheid de bloedsuikerspiegel ontregelen.

Niet alle ouderen zijn alert op hun mondgezondheid of zijn nog in staat om hun mond goed te verzorgen. Het is van belang om zowel vanuit de thuissituatie als vanuit de thuiszorg, mondzorgpraktijk en huisartsenpraktijk de mondgezondheid bij ouderen goed in de gaten te houden.

In deze rubriek vindt u informatie over: het belang van goede mondverzorging en de basisprincipes van goede mondverzorging.

Het belang van goede mondverzorging

Een gezonde en frisse mond is veel belangrijker voor onze gezondheid en ons levensgeluk, dan veel mensen weten. Op de eerste plaats is een gezonde en frisse mond belangrijk om goed te kunnen eten, praten en lachen, en ook om dichtbij anderen te kunnen zijn. Een slechte mondgezondheid vormt een risico voor de algehele gezondheid.

Relatie mondgezondheid en de rest van het lichaam

Over de relatie tussen de gezondheid van de mond en de rest van het lichaam wordt steeds meer bekend. Veel aandoeningen worden in de mond als eerste zichtbaar, bijvoorbeeld in de vorm van pijnklachten, wondjes, ontstekingen of schimmel. Een slechte mondgezondheid vergroot daarnaast het risico op longontsteking en op hart- en vaatziekten en is onder andere geassocieerd met een slechter gereguleerd diabetes mellitus type 2, nierinsufficiëntie, cardiovasculair accident, een verhoogde kans op aspiratiepneumonie, ondervoeding, het ontwikkelen van en de activiteit van reuma en hersenaandoeningen. Bij mensen met suikerziekte kan een slechte mondgezondheid de bloedsuikerspiegel ontregelen.

Een slecht verzorgd gebit kan bovendien problemen geven in het sociale contact. Een gezonde mond is tevens van belang voor het goed kunnen kauwen en draagt daardoor bij aan het denkvermogen en geheugen. Dat komt doordat kauwen de doorbloeding van de hersenen stimuleert. Een gezonde mond is dus van levensbelang, zeker bij het ouder worden!

Instructie video

Bekijk de video over het belang van goede mondverzorging, waarin tandarts-geriatrie Claar Wierink hier meer over verteld.

De basisprincipes van een goede mondverzorging

Goede mondzorg is voor ouderen erg belangrijk om zo problemen in de mond en de algehele gezondheid te voorkomen. Niet alle ouderen zijn zich meer bewust van hun mondgezondheid en mondverzorging of kunnen zelf niet goed meer de mondverzorging uitvoeren. Preventie speelt hierin een belangrijke rol door van te voren in te grijpen kan er voorkomen worden dat er problemen in de mond ontstaan. Hieronder volgen de basis principes.

Poetsen

Goed poetsen is hier een belangrijk onderdeel van en dat wordt niet altijd (even goed) gedaan. Door de cliënt te stimuleren om zelf goed te poetsen, of daar bij te helpen als dat nodig is, wordt tandplak verwijdert. Door tandplak te verwijderen, kunnen problemen in de mond zoals gaatjes, ontstekingen, schimmelinfecties en pijn voorkomen worden. Bij hulpmiddelen en helpen bij poetsen staat meer inhoudelijke informatie hierover.

Tip:
Ga met de cliënt in gesprek om zo te achterhalen hoe het met de mondgezondheid en verzorging zit.  In de Swipeguide staat een instructies over het stimuleren van zelf te poetsen door de cliënt. Of lees hieronder meer over het helpen bij het poetsen.

Preventie

Mondzorgprofessionals, waaronder een tandarts of mondhygiënist, staan vooraan bij preventie.

  • Heeft de cliënt natuurlijke tanden en/of kiezen? Adviseer de cliënt liefst twee keer per jaar naar de tandarts of mondhygiënist te gaan.
  • Draagt de cliënt een volledige gebitsprothese? Adviseer de cliënt dan tenminste één keer per jaar naar de tandarts te gaan.
  • Is de cliënt opzoek naar zorg in de buurt? Op mondzorgbijouderen.info kan de cliënt hier zorg in de buurt vinden en handige adressen.

Verwijs de cliënt door bij klachten, zoals pijn, slechte adem, een afgebroken tand of kies of problemen met kauwen. U kunt hiervoor gebruik maken van het screenings- en verwijsinstrument. In de rubriek materialen kunt u hier meer informatie over vinden. 

Problemen in de mond

Veel ouderen hebben last van problemen in de mond. Als thuiszorgmedewerker kunt u hierin een belangrijke signalerende rol spelen en de cliënt adviseren om een afspraak te maken bij een mondzorgverlener of doorverwijzen naar de huisarts. Maak hiervoor gebruik van het screenings- en verwijsinstrument en de  Swipeguide voor praktische informatie over dit proces. In de swipeguide staan verschillende thema’s, waaronder het stimuleren om zelf te poetsen, uitvoering van een screening en het signaleren van de noodzaak.

In deze rubriek lichten we een aantal problemen die zich voor kunnen doen in de mond toe.

Droge mond

Veel ouderen hebben last van een droge mond. Bij een droge mond wordt er te weinig speeksel geproduceerd en/of ervaren. Dat kan een groot effect hebben op de mondgezondheid én indirect ook voor de algemene gezondheid.
Vaak als bijwerking van het gebruik van verschillende medicamenten neemt de speekselproductie af. Dit kan klachten tot gevolg hebben zoals problemen met spreken, eten, slikken en slechte houvast van een gebitsprothese.

In de Swipeguide staan drie instructies voor de droge mond:

  • Het signaleren van de noodzaak
  • Beoordeel de factoren
  • Ondersteunende aanpak

In deze app kunt u informatie vinden over een droge mond, het verzorgen ervan, welke aandoeningen in relatie staan met de droge mond, hoe je problemen kan herkennen of een screening hiervoor kan uitvoeren.

Drukplekken

Bij ouderen die een gebitsprothese dragen, kan een drukplek ontstaan doordat de randen van de gebitsprothese te lang zijn geworden. U ziet dan een rode plek of wondje in de mond. Dat is pijnlijk bij het indoen van de gebitsprothese en bij het eten. De protheserand moet dan worden ingekort door een tandprotheticus of tandarts.

Schimmelinfecties

Er kan een schimmelinfectie voorkomen in de mond en deze kan zich uitbreiden naar de mondhoeken. Verwijs dan naar een huisarts. Is er (ook) sprake van een slecht passende gebitsprothese, verwijs dan naar een tandarts of tandprotheticus.

Gezwollen tandvlees

Wanneer er sprake is van gezwollen tandvlees, dat bloedt bij het tandenpoetsen en dat niet overgaat na een paar dagen nauwkeurig poetsen, maak dan een afspraak bij de tandarts of mondhygiëniste.

Abseccen of fistels

Maak bij abcessen (u ziet dan een zwelling) of fistels (dan ziet u een bultje, waar bij aanraking viezigheid uit komt) een afspraak bij een tandarts.

Afgebroken tanden of kiezen

Bij afgebroken tanden of kiezen maak dan een afspraak bij de tandarts.

Instructie video

Bekijk de video over veel voorkomende problemen en wat je daar tegen kan doen.

Dit deel van de scholing is voor een groepsles van ± 1,5 uur. Om deze stof in groepsverband te verwerken is er een lesbrief met een powerpoint,

Gebruik de lesbrief om de teamleden te informeren over de groepsles van de thuiszorgmedewerkers. Hierin staat onder anderen omschreven: het doel van de groepsles, het programma en de benodigde materialen.

Download de lesbrief.

Het programma van de powerpoint presentatie bestaat uit de kennisquiz vragen, praktijkervaringen en tot slot vragen en oefeningen.

Download de Powerpoint presentatie.

Video’s: Medische aspecten mondgezondheid:

Er zijn ook 3 video’s over de medische aspecten van de mondzorg voor kwetsbare ouderen.

  • Deel 1: Mondgezondheid van belang voor levenskwaliteit!

  • Deel 2: Veel voorkomende bedreigingen van de mondgezondheid bij kwetsbare ouderen

  • Deel 3: Medische-tandheelkundige interactie

Het screenings- en verwijsinstrument is een handig hulpmiddel om de cliënt door te verwijzen naar een mondzorgverlener. Het screeningsinstrument ondersteunt bij het uitvoeren van een onderzoek in de mond om zo na te gaan over er zich problemen in de mond voor doen en of de cliënt wel of niet doorverwezen kan worden naar een mondzorgverlener. In dit formulier staan vragen over de gebitssituatie, het bezoek aan de mondzorgpraktijk en de mondverzorging.

Heeft de cliënt hulp van een mondzorgverlener nodig en gaat de cliënt hiermee akkoord? Vul daarna met toestemming van de cliënt het verwijsinstrument in. Stuur vervolgens het volledig ingevulde screenings- en verwijsformulier (twee pagina’s) aan de mondzorgverlener. Mondzorgverleners die de aanpak van De mond niet vergeten! volgen, zijn vertrouwd met dit formulier. Is de mondzorgverlener er nog niet vertrouwd mee, leg dan eerst even telefonisch contact.

Voeg het ingevulde formulier telkens bij het cliëntendossier. Het screenings- en verwijsinstrument kan digitaal worden ingevuld en opgeslagen. Uitprinten en handmatig invullen kan ook.

Download het Screenings- en verwijsformulier

Ga terug naar het overzicht

TUTORIALS